Zmechacony płaszcz – co zrobić? Jak usunąć zmechacenia?

Przeczytasz w 8 min

Ulubione okrycie wygląda świetnie aż do momentu, w którym na rękawach, z przodu i po bokach pojawiają się drobne kulki. Wełna, kaszmir i różne mieszanki reagują na tarcie, dlatego tak często pojawia się pytanie, co zrobić ze zmechaconym płaszczem. W artykule znajdziesz konkretne metody, ocenę każdej z nich pod kątem materiału oraz zasady, dzięki którym mechacenie nie wróci tak szybko. 

Zmechacony płaszcz – co zrobić, aby wyglądał jak nowy? (TL;DR)

Najpierw ustal materiał z metki, potem dobierz metodę na ratunek. Na gładkiej, dużej powierzchni sprawdzi się golarka do ubrań, przy delikatnej wełnie i kaszmirze – grzebień, na grubszym flauszu – kamień pumeksowy. Rolka klejąca zbiera tylko luźne kłaczki, a jednorazowa maszynka to metoda awaryjna wyłącznie do całkowicie gładkich tkanin. Płaszcz rozłóż na płasko, napnij materiał i pracuj małymi ruchami w jednym kierunku, bez nacisku. Kulek nie wyrywaj palcami, bo wyciągniesz kolejne włókna. Przy dużej zmechaconej powierzchni, drogim kaszmirze lub delikatnym bouclé, lepiej oddać okrycie do pralni chemicznej, żeby odzyskać estetyczny wygląd.

Dlaczego płaszcz się mechaci i powstają charakterystyczne kulki?

Mechacenie jest skutkiem tarcia. Krótkie włókna są wyciągane z powierzchni tkaniny, a następnie skręcają się w charakterystyczne kulki. Widać je dokładnie tam, gdzie materiał stale się ociera, czyli najczęściej na rękawach, bokach, pod pachami oraz w miejscu, które styka się z paskiem od torebki.

Co ważne, zmechacone kuleczki wcale nie zawsze świadczą o słabej jakości. Mechaci się także szlachetna wełna i kaszmir. Różnica polega na tym, co dzieje się z kulką później. W czystej wełnie zmechacenia z czasem odpadają same, natomiast w mieszankach z poliestrem lub akrylem mocne włókno syntetyczne przytrzymuje je na tkaninie – i właśnie dlatego takie materiały wyglądają na bardziej „zniszczone”, mimo że wcale nie muszą być gorsze. To dobra wiadomość dla każdej osoby, która lubi klasyczne płaszcze wełniane, ponieważ naturalne włókno łatwiej odświeżyć.

Golarka do ubrań, grzebień, pumeks, maszynka do golenia – jak dobrać metodę usuwania zmechaceń do materiału płaszcza?

Zanim sięgniesz po jakiekolwiek narzędzie, rozłóż płaszcz na płaskiej, twardej powierzchni i napnij tkaninę dłonią. Na zmiętym materiale bardzo łatwo o dziurę, więc trzeba zachować ostrożność. Ponadto każdą metodę przetestuj najpierw w mało widocznym miejscu, na przykład pod kołnierzem od wewnątrz, dzięki czemu sprawdzisz, czy jest bezpieczna w przypadku Twojej odzieży wierzchniej.

Poniżej krótka ściąga:

• golarka do ubrań → gładka wełna, flausz, mieszanki
• grzebień do wełny → kaszmir i delikatna wełna
• kamień pumeksowy → grubsza wełna i flausz
• maszynka jednorazowa → tylko gładkie, grube tkaniny (awaryjnie)
• rolka klejąca → luźne kłaczki i zebrane już kulki
• bouclé → bez golarki i maszynki, tylko ręczne odcinanie

Golarka do ubrań jest najszybsza w użytku przy dużej powierzchni drobnych kulek. Prowadź ją płasko, bez dociskania, małymi ruchami w jednym kierunku, a pojemnik koniecznie często opróżniaj. Jeśli urządzenie ma regulację wysokości osłony, to w przypadku grubej wełny zacznij od wyższego ustawienia.

Grzebień do wełny to narzędzie precyzyjne, przeznaczone głównie do kaszmiru i delikatnej dzianiny. Przeczesuj tkaninę krótkimi ruchami, zawsze w jednym kierunku. Drobne ząbki zbierają zmechacone kulki bez przecinania, czyli bez uszkadzania włókien, dzięki czemu struktura materiału pozostaje nienaruszona. Jak dbać o samą tkaninę kaszmirową, opisaliśmy szczegółowo w osobnym poradniku: Kaszmir – co to za materiał i jak o niego dbać.

Kamień pumeksowy sprawdza się na grubszych wełnianych płaszczach i flauszu. Przesuwaj go lekko po powierzchni, ponieważ zbyt mocne tarcie może przerzedzić tkaninę. To metoda odpowiednia do materiałów o solidnym splocie, nie do cienkich dzianin.

Maszynka do golenia jednorazowa – traktuj wyłącznie jako rozwiązanie awaryjne. Użyj jej tylko na grubych, gładkich tkaninach, przy napiętym materiale, bez nacisku i ostrożnie prowadź ostrze z góry na dół. Na cienkiej tkaninie bardzo łatwo ją przypadkiem przeciąć, więc nie traktuj jej jako uniwersalnego zamiennika golarki do ubrań.

Klejąca rolka do ubrań nie ścina zmechaconych kuleczek, które są przyczepione do tkaniny. Ona tylko zbiera luźne kłaczki, które już się w zasadzie odczepiły. Najlepiej traktować ją jako drobny zabieg kosmetyczny na koniec usuwania zmechaceń z płaszcza.

Ważna wskazówka! Płaszcz bouclé wymaga zupełnie innego podejścia. Nie należy w jego przypadku używać golarki ani maszynki, bo zniszczysz pętelki tworzące fakturę. Pojedyncze kulki z ubrań z tego materiału najlepiej ostrożnie odciąć nożyczkami.

Jak usuwać zmechacenia z płaszcza krok po kroku?

Sam sprzęt to tak naprawdę dopiero połowa sukcesu – druga połowa to prawidłowa technika. Kolejność działań powinna przebiegać zgodnie z poniższą instrukcją.

• Rozłóż płaszcz na płaskiej, twardej powierzchni.
• Oczyść materiał z kurzu miękką szczotką.
• Napnij dłonią niewielki fragment tkaniny.
• Pracuj małymi partiami, ruchami w jednym kierunku, bez nacisku.
• Usuń luźne włókna szczotką do odzieży z naturalnego włosia.
• Przeczesz całość na koniec, żeby wyrównać włos tkaniny.

Nie rób wielu przejazdów w tym samym miejscu. Powtarzane tarcie w jednym punkcie może osłabić splot i spowodować przetarcia, których – w przeciwieństwie do zmechaconych kulek – nie da się już cofnąć.

Jakie są domowe sposoby na uratowanie zmechaconego płaszcza i czego lepiej unikać?

Domowe metody bywają skuteczne, o ile trzymasz się kilku zasad. Najczęstsze błędy są w stanie niestety pogorszyć stan materiału bardziej niż same zmechacenia. Dlatego:

• nie skub kulek palcami – razem z nimi wyciągasz kolejne włókna i w ten sposób powstaną kolejne zmechacenia;
• nie używaj tępych nożyczek przy dużej liczbie zmechaceń;
• nie dociskaj golarki do materiału, bo zrobisz przetarcie albo dziurę;
• nie czyść mokrego płaszcza;
• nie pierz w pralce wbrew zasadom, które widnieją na metce – to prosta droga do sfilcowania.

Co zrobić, aby płaszcz nie mechacił się w przyszłości?

Profilaktyczne działania są lepsze i prostsze niż usuwanie skutków. Dlatego, aby uniknąć zmechacenia płaszcza:

• ogranicz tarcie w miejscach najbardziej narażonych na powstanie kulek;
• noś torbę na zmianę na obu ramionach albo w ręce – jednostronne obciążenie paskiem tłumaczy, dlaczego zmechacenia bywają widoczne tylko po jednej stronie;
• daj płaszczowi „odpocząć” między dniami noszenia i przewietrz go po każdym większym wyjściu. Po powrocie przeczesz go szczotką do odzieży, żeby rozprostować włos, zanim krótkie włókna zdążą się skłębić;
• przechowuj okrycie na szerokim wieszaku i regularnie usuwaj z niego kurz. 

Więcej o codziennej pielęgnacji odzieży wierzchniej – w tym prania wełny – znajdziesz w poradniku: Jak prać wełniany płaszcz, aby go nie zniszczyć.

Kiedy oddać zmechacony płaszcz do specjalistycznego czyszczenia?

Domowe czyszczenie czasem nie wystarcza. Przy droższym okryciu, lub takim uszytym z wysokiej jakości materiałów typu wełna merino lub kaszmir, jak np. płaszcze damskie Answear.LAB, lub przy dużych przetarciach albo rozległym filcowaniu samodzielne działanie może pogorszyć stan tkaniny. W takich sytuacjach znacznie bezpieczniejszą opcją będzie oddanie odzieży do pralni chemicznej. Do specjalisty warto oddać też płaszcz z bardzo dużą powierzchnią, która jest zmechacona oraz każdy model wykonany z delikatnej tkaniny typu bouclé.

A jeśli kompletujesz garderobę na chłodniejsze miesiące od nowa, warto od razu zwrócić uwagę na skład materiału – to on w dużej mierze decyduje o tym, jak szybko pojawią się kulki.

FAQ

Dlaczego płaszcz się mechaci?

Płaszcz się mechaci, ponieważ tarcie stale wyciąga krótkie włókna z powierzchni tkaniny, a te skręcają się w małe kulki. Dlatego też zmechacenia pojawiają się najczęściej w miejscach stałego ocierania – na rękawach, bokach, pod pachami oraz w punktach, w których nosisz pasek torebki.

Czy można golić płaszcz zwykłą maszynką?

Można to zrobić tylko awaryjnie i wyłącznie na grubych, gładkich tkaninach, pamiętając o w pełni napiętym materiale oraz braku nacisku. Natomiast na cienkich materiałach czy tkaninach typu bouclé bardzo łatwo o przecięcie, dlatego znacznie lepszym wyborem jest dedykowana golarka do ubrań z regulowaną osłoną.

Jak zapobiegać mechaceniu płaszcza?

Przede wszystkim warto ograniczyć tarcie, dlatego staraj się nosić torbę na zmianę na obu ramionach, a także regularnie wietrzyć i szczotkować materiał po każdym większym wyjściu. Ponadto czesanie włosia wyrównuje je, zanim włókna zdążą się ze sobą poskręcać.

Czy mechacenie oznacza, że płaszcz jest złej jakości?

Nie, ponieważ naturalnie mechaci się także szlachetna czysta wełna oraz kaszmir. W przypadku naturalnych włókien kulki z czasem same odpadają, z kolei w mieszankach z poliestrem lub akrylem syntetyk mocno trzyma zmechacenia na tkaninie – stąd wrażenie gorszego stanu materiału.